Header Fahrenheit link naar start Stichting Lezen
     
   
Tips voor de bib   Archief                
     

 

 

 

Tips voor de Bib - Archief

Er zit muziek in de bib
Start to read
De jongerenbibliotheek
Passie in de bib
www.bibforum.be
Vernieuwde website School en Bibliotheek
Het Biebsearch-project
Een uitgekiend jongerenbeleid
Is jouw bib jongerenproof?
Bib Aalst start met stripkoffer
Jongeren aan het woord
100 stripklassiekers
De bib door vreemde ogen
Literair jongerencafé en detectivespel
Bibdaten
Stripinspiratie
De Niet Lezen-club
Leeslijstje rond tienerzwangerschappen
Poëtisch gebak

Er zit muziek in de bib

www.booktunes.net verzamelt romans, biografieën en graphic novels waarin muziek van belang is, inventariseert de liedjes die erin voorkomen en linkt door naar Amazon of iTunes, zodat je boek én soundtrack in enkele klikken kan kopen.

In de bib kan je boek én bijbehorende soundtrack gratis en voor niks ontlenen. Maak een thematafel met boeken die voor vijftienplussers aantrekkelijk zijn én waarin muziek een belangrijke rol speelt. Presenteer ook een paar biografieën van muzikanten met een selectie van hun muziek. Bied boeken en cd's in een duopakketje aan. Mogelijke titels: High Fidelity van Nick Hornby, Norwegian Wood van Murakami of het prachtige Things the grandchildren should know waarin E van Eels vertelt over zijn leven.

Op Booktunes vind je enkele titels ter inspiratie.

Start to read
De bibliotheek van Heist-op-den-Berg ging van start met een Start to read-campagne. Start to read helpt bij het zoeken naar boeken die aansluiten bij je interesses en biedt je een houvast om met boeken aan de slag te gaan. Voor beginnende lezers zijn er stappenplannen, voor veellezers heuse literaire menu's. Je kan ook een vragenlijst invullen en te weten komen welk leesprofiel je hebt.

Meer weten?
http://starttoread.be

De jongerenbibliotheek
Uit onderzoek van de Wetenschapswinkel Taal, Cultuur en Communicatie van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat jongeren moeite hebben om geschikte boeken te vinden. Onderzoeker Mieke Deinum pleit daarom voor een aparte jongerenafdeling in elke bibliotheek. Haar onderzoeksrapport is gratis downloadbaar en bevat zo'n 300 titels die bibliotheken in die afdeling zouden kunnen opnemen.

In opdracht van de Openbare Bibliotheek Groningen voerde Marieke Deinum, student moderne letterkunde en docent Nederlands in opleiding, een onderzoek uit. In dit wetenschapswinkelrapport brengt ze verslag uit van haar onderzoek naar het lees- en leengedrag van jongere bibliotheekleden (15-17 jaar) uit Groningen.

De onderzoeksvraag luidde: is de overgang naar volwassenenliteratuur in de bibliotheek problematisch en waarom? Deinum voerde een literatuurstudie uit, bestudeerde de leengegevens van alle 15- tot en met 17-jarigen en hield een enquête onder jongeren over hun leesgedrag en bibliotheekbezoek.

Verder onderzocht ze, of een afdeling tussen jeugd en volwassenen in, een zogenaamde cross-overafdeling, zinvol is en hoe die eruit kan zien. Daarvoor bezocht en analyseerde ze diverse Nederlandse bibliotheken met een jongerenafdeling.

Het rapport bevat tot slot een uitgebreide lijst met zo'n 300 voorbeeldtitels in verschillende genres die in een jongerenafdeling opgenomen zouden kunnen worden.

Meer weten?
Voor een uitgebreide samenvatting of het volledige rapport met 300 titelsuggesties voor jongeren, klikt u hier.

Passie in de bib
Bibliotheek Herk-de-Stad liet jongeren uit het secundair onderwijs in de bib ‘werken' met poëzie. De lokale radio werd gekaapt door jongeren die stukjes poëzie voorlazen en dichters bezetten een caravan en jongeren konden de eredichter van Herk-de-Stad verkiezen.

Meer weten?
De verkiezing van de eredichter gebeurt op www.sms-hartstocht.be.
Uitgebreide info over ‘Passie in de bib' staat op de site van School en Bibliotheek.

www.bibforum.be
Voor jongeren tussen 14 en 16 die nood hebben aan een virtuele babbel over hun favoriete boeken is er een nieuwe webstek: www.bibforum.be.

De website heeft een forum en een wiki over de verschillende genres en auteurs. Jongeren die zich registreren kunnen berichtjes en info op de site posten. En ze kunnen er een prijs mee winnen.

De website is het werk van Caroline Germis, een laatstejaars studenten bibliotheekwezen en documentaire informatiekunde, in samenwerking met de bib van Sint-Truiden.

Meer weten?
Contact opnemen kan via bibforum@bibforum.be.
Bibforum zit ook op Facebook.

Vernieuwde website School en Bibliotheek
School en bibliotheek, dat zijn partners voor het leven! Een idee waarin Fahrenheit451 sterk gelooft én het motto van de (vernieuwde) site www.schoolenbibliotheek.be. Een schatkamer vol informatie, ideeën en praktijkvoorbeelden. Je ontdekt er een heleboel dat ook voor jouw bib of school kan werken.

De site motiveert je om als school structureel samen te werken met de bibliotheek of om de dienstverlening van de bib in te passen binnen de eindtermen. Je leest er ook hoe je een samenwerking planmatig kan aanpakken.

Wie zelf goede ervaringen heeft, bijvoorbeeld naar aanleiding van De Weddenschap, kan die via School en Bibliotheek met iedereen delen.


Het Biebsearch-project
In Zwolle wacht men niet tot jongeren zelf naar de bibliotheek komen. In plaats daarvan treedt de bibliotheek van Zwolle buiten haar gebouwen en zoekt ze jongeren actief op in de omgeving waar ze in schoolverband het meeste vertoeven: de elektronische leeromgeving. Tineke van Ham en Nicole Giling vertelden er meer over op de Fahrenheit451-studiedag 2009.

Doel van het Biebsearch-project?
Doel van het Biebsearch-project is een natuurlijke samenvloeiing van de bibliotheek met verschillende onderwijsinstellingen. Het project beoogt niet enkel de mogelijkheden op vlak van ICT, maar o.a. ook projecten en stages in het kader van de bibliotheek die ingevuld kunnen worden door jongeren.

Wat houdt het Biebsearch-project in?
Door de bibliotheek te koppelen aan de elektronische leeromgeving van de school kunnen studenten de digitale catalogus van de bibliotheek raadplegen vanuit hun persoonlijke leeromgeving. Bovendien biedt men de mogelijkheid om werkstukken van studenten en lesmateriaal van docenten onder te brengen binnen een databank in de zoekmachine van de bibliotheek.
De samenhang van bronnen in één omgeving verhoogt de toegankelijkheid van betrouwbare bronnen voor studenten aanzienlijk. Vanuit dit digitale aspect ontstond de mogelijkheid om boeken uit de bibliotheek te bestellen en ze af te halen in de mediatheek van de eigen school. Elke leerling en docent beschikken over een boekenpas.

Naast het digitale aanbod biedt Biebsearch de onderwijsinstellingen ook mogelijkheden om samen te werken op vlak van mediawijsheid en mediavaardigheid . Zo komen informatievaardigheden, het herkennen van betrouwbare bronnen, op een slimme manier zoeken met een zoekmachine, een document bestellen... allemaal aan bod binnen het project.

Ten slotte richt de bibliotheek bewust ook stages in voor studenten. Hierdoor komen jongeren de bibliotheek écht binnen. De bibliotheek schakelt jongeren o.a. in voor voorleesnamiddagen, het ontwerpen van communicatie, transport en logistiek.

Meer weten?
Hier vind je een uitgebreide tekst over het Biebsearch-project.
De powerpointpresentatie van Tineke van Ham en Nicole Giling vind je hier.

Een uitgekiend jongerenbeleid
Bibliotheekblad gelooft in een planmatige ‘totaal-marketingaanpak' om jongeren naar de bib te krijgen. Bastiaan Anink e.a. gebruiken ronkende woorden, maar geven vooral ook een aantal concrete tips voor een uitgekiend jongerenbeleid in de bibliotheek.

Wie graag jongeren over de vloer wil in de bibliotheek, redt het niet met een brainstorm ‘we moeten iets met jongeren doen.' Een succesvol jongerenbeleid moet goed verankerd zijn in de koers en strategie van de bibliotheek.

Het is daarom niet onbelangrijk om als bibliotheek voor jezelf vast te stellen of je je écht wil richten op jongeren. Het gedrag van jongeren in de bib, hoe onschuldig ook, kan een negatieve invloed hebben op trouwe, bestaande klanten. En je moet uiteraard over de juiste mensen, expertise en middelen beschikken.




Ben je overtuigd van je zaak, bekijk dan stap voor stap hoe je je bibliotheekbeleid kan aanpassen aan jongeren:

1. Organisatie

  • Laat jongeren meebeslissen over collectievorming, programmering en de inrichting van de jongerenafdeling (cf. de teen advisory boards in bibliotheken in de VS).
  • Zet tieners in als huiswerkhulp, computerassistent of (mede)uitvoerder van jeugdprogramma's.

2. Thematisch informatie- en dienstenaanbod

  • Combineer je educatieve en recreatieve functie als bibliotheek, cf. initiatieven als de Biblioscoop (vertonen van films in de bib), de Biebnight (met programmering door jongeren), een Bookbar (een bar, uitgebaat door jongeren, waar ze iets kunnen drinken terwijl ze boeken en tijdschriften lezen)…
  • Stem je informatie zoveel mogelijk af op jongeren: organiseer workshops over schrijven en lezen, voorzie huiswerkbegeleiding, deel je non-fictiecollectie in naar schoolvakken.

3. Distributie

  • Wil je je informatie tot bij jongeren krijgen, pas dan je openingstijden aan en zorg voor een aparte jongerenhoek (cf. de TeenScape Libraries in de VS).
  • Laat je inspireren door de Hoeb4u.de: het jongerenfiliaal van de Hamburgse bibliotheek met een groot cultureel aanbod, in één gebouw met een bioscoop, restaurants en winkels.

4. Communicatie

  • Breng de boodschap ‘de bibliotheek is interessant voor jongeren' langs zo veel mogelijk wegen aan de doelgroep over. Ga na bij jongeren welke kanalen zij zouden gebruiken.
  • Besteed veel aandacht aan je website: bouw interactieve mogelijkheden in, zoals een forum waarin jongeren boeken, films en muziek kunnen beoordelen…
  • Laat je inspireren door http://voel.bibliotheek-amstelveen.nl of http://www.hoeb4u.de

Meer lezen?
‘Neem jongerenbeleid serieus met een totaal-marketingaanpak' / Bastiaan Anink, Marianne Hermans en Angeliek van der Zanden, in: Bibliotheekblad 8, april 2009.

Is jouw bib jongerenproof?
Jongeren van na 1980 – de digitale generatie - zijn er aan gewend dat beeld overal aanwezig is, dat informatie altijd beschikbaar is. Een bib die jongeren wil bereiken, moet daarop inspelen.

Het recentste nummer van Bibliotheekblad geeft een aantal tips. We selecteren er een aantal. Wie alle tips op een rijtje wil met de nodige achtergrondinfo op een rijtje wil, vindt het volledige artikel in Bibliotheekblad .

  • Jongeren produceren zelf veel bruikbare informatie ( user-generated content). Betrek daarom jongeren, bij voorkeur online, bij het recenseren van boeken, voorstellingen, films. Laat hen vertellen wat ze van de bibliotheek vinden.
  • Gebruik de sociale netwerken op internet om de bibliotheek te presenteren en bekijk samen met jongeren, als natuurlijke gebruikers hoe je dat het beste kan doen.
  • Zorg dat je een goed en actueel aanbod van fictieboeken hebt. Immers: vooral lezers van fictie zijn trouw aan de bibliotheek.
  • Zet sites als Jeugdboekenplein en Boekenzoeker en Fictierom centraal neer in de bibliotheek. Deze sites geven veel informaties aan jongeren, gericht op hun smaak, eerder gelezen boeken, etc.
  • Ontwikkel een aansprekende rondleiding door de bibliotheek om jongeren vertrouwd te maken met het aanbod. Zet daarbij digitale media in, zoals games, mobiel, internet.

Meer lezen?
‘Is uw bibliotheek al jongerenproof?' / Bastiaan Anink, Marianne Hermans en Angeliek van der Zanden, in: Bibliotheekblad 3, februari 2009.


Bib Aalst start met stripkoffer
In opdracht van Fahrenheit451 schreef Claire De Lombaert bibtips bij de F451-Top5 2008-2009. De strip Hong Kong dagboek bracht haar op het idee om een stripkoffer te ontwikkelen. Sinds januari 2009 kan de stripkoffer worden uitgeleend. Met succes!

Jongeren leven in een beeldcultuur. Als strips goed gemaakt zijn, vormen ze een volmaakt huwelijk van woord en beeld. En dus stelde de bib van Aalst een stripkoffer samen met daarin 30 recente, verrassende strips en graphic novels .

Bij de stripkoffer horen ook lesmateriaal en het boek Laat ze strips lezen van Jan Cumps en Kurt Morissens. Zo kunnen leerkrachten op een eenvoudige manier hun leerlingen laten kennismaken met een uitdagend en nieuw stripaanbod – Kuifje, Suske en Wiske, Asterix en Kiekeboe kennen ze immers al.

De koffer werd in januari een eerste keer uitgeleend aan zesdejaars Industriële Wetenschappen en Bouw en Hout. De leerlingen vonden het stripaanbod ‘vreemd', ‘vernieuwend' en ‘zeer goed'. Toppers waren No limits van Derib en Nana van Al Yazawa.

Ook de leerkracht was tevreden met de verscheidenheid van de stripkoffer, de speciale reeksen, de mix van strips voor jongeren en volwassenen én met de aanwezigheid van mangastrips.

Praktisch
De stripkoffer richt zich op leerlingen uit de 2de en 3de graad van het ASO, BSO en TSO en kan gratis worden uitgeleend bij de bibliotheek van Aalst voor een periode van maximum 4 weken. Meer info en reservaties via claire.delombaert@aalst.be.

Jongeren aan het woord
Een gesprek met een Nederlandse klas uit het vmbo, te vergelijken met het Vlaamse beroepsonderwijs, kan ontnuchterend en verhelderend zijn. Een leuke ruimte inrichten volstaat niet om vmbo-jongeren naar de bib te lokken, aldus Henny Luijten en Herbert Boland van Biblion .

Ook voor Nederlandse leerlingen uit het beroepsonderwijs blijkt lezen geen vanzelfsprekende bezigheid. Stichting Lezen Nederland focust sinds een aantal jaren op vmbo-leerlingen. Maar er blijft werk aan de winkel. Zo blijkt uit een gesprek dat Biblion had met twintig 14-jarigen uit het vmbo.

Boeken lezen ze niet, tijdschriften af en toe nog wel. Een boek halen in de bib om een werkstuk te maken doen ze evenmin. Al vinden ze wel dat de informatie die ze in de bibliotheek vinden, betrouwbaarder is dan die op internet.

De jongeren vinden de bib suf, haar medewerkers duf. Dat ze ‘hun' plek in de bib mee helpen mogen inrichten kan het leed niet verzachten, want heb je aan zo'n plek als je er niet praten mag, vragen de vmbo-jongeren zich af.

Nochtans hielden ze wel van een bibbezoek toen ze jonger waren, net zoals ze hielden van zelf lezen en voorgelezen worden. Nu ze ouder zijn, vinden de vmbo-jongeren dat ze anders onthaald worden in de bib en zijn ze het overzicht kwijt. De jongeren zien wel brood in een mediatheek in de school zelf met medewerkers die ze kennen. Bibmedewerkers durven ze blijkbaar minder makkelijk om hulp vragen. Terwijl ze net die hulp op maat erg zouden appreciëren…

'Meer lezen?
Maak van lezen een geschenk' / Henny Luijten en Herbert Boland, in: Biblion. Mediavakblad voor bibliotheekmedewerkers , oktober 2008 (nr 3 – jaargang 2), 29-31.

100 stripklassiekers
Wist u dat volgens de Amerikaanse spinazieproducenten de ruige zeebond Popeye tussen 1931 en 1936 ervoor zorgde dat er 33 % meer spinazie werd verkocht? Of dat Willy Vandersteen het personage tante Sidonia naar het evenbeeld van zijn, aldus de auteur, ‘lelijke moeder' schiep?
Dat en nog veel meer komt u te weten in 100 stripklassiekers van Geert De Weyer: 100 strips die niet in de stripafdeling van uw bibliotheek mogen ontbreken.

In 100 stripklassiekers brengt stripjournalist Geert De Weyer (Atlas, 2008) de honderd belangrijkste stripfiguren, -series en -boeken van over de hele wereld blij elkaar en zet daarmee aan tot lezen, herlezen en grote hebberigheid!

De Weyer geeft achtergronden, situeert de tijdsgeest en laat zien wanneer auteurs de eerste krabbels uit hun pen of potlood lieten vloeien. De bundeling leest als honderd aparte stukjes maar bevat een schat aan historische informatie die de evolutie van het internationale stripverhaal indirect weergeeft. 100 stripklassiekers is rijk geïllustreerd en bevat tal van sprekende citaten van stripauteurs.

Het boek is een handige leidraad in een zee van strips. Je bibliotheek vindt er misschien inspiratie voor ontbrekende klassiekers in de stripafdeling? De strips die je wel in huis hebt, kan je samen met het boek van De Weyer in de kijker zetten.

In de bibtips bij de Fahrenheit451-Top5 2008-2009 legt Claire De Lombaert van de bib uit Aalst uit hoe scholen en bibs kunnen samenwerken rond een heuse stripkoffer. Misschien kan je de stripkofferlijst aanvullen met enkele tips uit 100 stripklassiekers?

De bib door vreemde ogen
In Hong Kong dagboek (Oog & Blik, 2008) brengen Maaike Hartjes en Mark Hendriks verslag uit van hun reis naar Hongkong. Vooral wat anders en vreemd is, tekenen ze op in stripvorm. Laat Hong Kong dagboek het vertrekpunt zijn om leerlingen de bib door ‘vreemde' ogen te bekijken.

Zorg vooraf voor voldoende potloden, gommen en papier. Maak met een fragment duidelijk hoe Maaike Hartjes en Mark Hendriks Hongkong door een westerse bril bekijken. En hoe ze daardoor dingen abnormaal vinden, die voor Hongkongers net vanzelf spreken.

Geef de leerlingen daarna de opdracht per twee de bib met totaal nieuwe ogen te bekijken. Niet met een westerse blik, maar door de ogen van een plattelandsbewoner van een vreemd land die nog nooit eerder een bibliotheek heeft bezocht.

Vraag de leerlingenduo's een A4-schets te maken van een deel in de bib dat hen – vanuit die nieuwe blik – opvalt of dat ze bizar vinden. Om hen op weg te helpen, kan je hen volgende vragen meegeven:

  • Hoe is de balie ingericht? Hoe zijn de mensen aan de balie?
  • Hoe staan de boeken opgesteld? Is het systeem makkelijk of moeilijk te ontcijferen?
  • Hoe zit het met de bewegwijzering in de bib?
  • Kan je een profiel maken van de bibliotheekbezoekers? Van de mensen die surfen aan de bibcomputers? Van de mensen die de krant komen lezen in de bib?
  • Hoe ziet het gebouw eruit aan de buitenkant? En aan de binnenkant?

Leerlingen mogen hun schets becommentariëren. Om de stijl van Hong Kong dagboek aan te houden, gebruiken ze in hun commentaar de nodige humor en herkenbaarheid. De leukste tekeningen krijgen een ereplaats in de bib. Als je ze inscant, kan je ze tonen op de website van de bibliotheek of de school.

Dit is een bibtip die aansluit bij de Fahrenheit451-Top5 2008-2009. Op zoek naar meer bibtips van collega Claire De Lombaert uit Aalst? Je vindt ze hier.

Literair jongerencafé en detectivespel
Op de Fahrenheit451-studiedag 2008 hadden we o.m. bibmedewerkers Claire De Lombaert en Monica Jacobs te gast. Deelnemers konden kennismaken met een detectivespel in de bib van Aalst en met de literaire jongerencafés in de Arenabib Deurne.

Je kan alle materiaal kant-en-klaar downloaden.

Hier kan je de handleiding en het speurboekje van het detectivespel downloaden.

Het draaiboek voor het literair jongerencafé vind je hier, net als de boekenbabbels met Aline Sax, Jan Simoen, Gerda Van Erkel, Luc Descamps, Marita De Sterck en Bavo D'Hooghe.

Op www.schoolenbibliotheek.be staan nog meer praktijkvoorbeelden.

Bibdaten
In het kader van de Literaire Lente organiseerde de Gentse bib een heuse bibdate. Acteurs Barbara Sarafian en Jurgen Delnaet leidden alles in goede banen. Dat het een geslaagd experiment werd, lees je hier.

Misschien kan het je inspireren tot een heuse jongerenbibdate? Nodig twee klassen uit waarvan de leerlingen elkaar nog niet kennen. De ene klas neemt plaats op de binnencirkel, de andere op de buitencirkel. Net als in Gent kunnen Bekende Lezers, zoals Barabara Sarafian en Jurgen Delnaet uit Aanrijding in Moscou, het ijs breken.

Alle bibdate-info van A tot Z vind je op de website van Locus. Je kan er ook een handleiding aanvragen om de bibdate in uw bibliotheek tot een goed einde te brengen.

Stripinspiratie
Aarzelende lezers zitten zelden in de romanafdeling te snuffelen. De kans is groot dat de striphoek meer succes heeft. Wie graag op de hoogte blijft van het recente stripaanbod en wil kennismaken met de verschillende genres, raden we van harte de website van De Poort in Gent aan.

Stripwinkel De Poort is al jaren een vaste waarde in Gent, net als hun website. Daarop vind je de laatste stripnieuwtjes, releases, recensies, bio's van stripauteurs en nog veel meer. Verplicht om toe te voegen aan je favorieten, als je de striphoek in je bibliotheek divers en up-to-date wil houden.

De Niet Lezen-Club
Vind je het moeilijk om aarzelende lezers uit het TSO en BSO naar de bib te lokken? Je bent niet de enige! Het Nederlandse DOK (DiscOtake, Openbare bibliotheek en Kunstcentrum Delft) zat ook met de handen in het haar. En dus richtten ze de Niet Lezen Club op voor leerlingen uit het VMBO.

Het DOK gaf twee jongeren uit het VMBO, te vergelijken met het Vlaamse TSO en BSO, die niet graag lazen een camera in handen. Al filmend maakten ze kennis met de bibliotheek en zagen ze wat de bib voor hen als jongere kon betekenen. Zo voorziet het heeft het DOK een Makkelijk Lezen Plein, waar ze boeken voor aarzelende lezers op een aantrekkelijke manier presenteren.

Jongeren die komen msn’en kunnen bovendien in de bib meteen aan hun huiswerk werken. De bibmedewerkers helpen hen met vragen en loodsen hen zo ook in de (informatieve) boekenwereld binnen.
Of Vlaamse bibliotheken nu maar meteen een Playstation in huis moeten halen, zoals in het DOK, valt te betwijfelen. Los daarvan kan deze website inspirerend werken voor bibmedewerkers.

Leeslijstje rond tienerzwangerschappen
“Dertien en moeder: het bestaat. ‘Het ene moment staan ze te giechelen als bakvissen, het volgende moment geven ze hun baby de borst.'” Zo opende Humo 3513 hun reportage over tienermama's in Vlaanderen. Eerder zorgde de zwangerschap van Stephanie Planckaert al voor oproer - toen ze op 16-jarige leeftijd van haar eerste kind beviel.

Voor jonge meisjes blijkt het vaak erg moeilijk om het moederschap met een leven op de schoolbanken te combineren. Het thema maakt dan ook vaak deel uit van het vak PAV. In deze lessuggestie geven we leesvoer over tienermoeders en -vaders, op maat van je leerlingen.

Lesmap
Het Centrum voor Relatievorming en Zwangerschapsproblemen ontwikkelde een lesmap rond tienerzwangerschap voor leerkrachten PAV uit de derde graad BSO. Met de map kan je een aantal lessen rond tienerzwangerschap opzetten. Je vindt er materiaal over de eerste reacties, cijfers, beslissingsproces, jong zwanger in de 21 ste eeuw, wat na de beslissing, tienervaders…

Dagboekfragmenten
Op www.tienermoeders.be houden tienermoeders Anthonia en Yanna een dagboek bij. Over het wel en wee van een leven als (veel te) jonge moeder. Puur, ontroerend en ongecensureerd. Ideaal als aanzet voor een les rond tienerzwangerschappen. Een interview met Stephanie Planckaert kan je natuurlijk ook gebruiken als warmmakertje voor uw les.

Film
Het oog wil ook wat. Je kan variatie in je les brengen met een filmfragment. Uit L'Enfant bijvoorbeeld. L'Enfant, een film over tienerouders, kaapte de Gouden Palm weg op het festival van Cannes. In de film van de broeders Dardenne heeft vooral Bruno, een jongen van twintig het moeilijk met zijn onverwacht vaderschap. Uiteindelijk neemt hij een beslissing die zijn jonge gezin noodlottig wordt. Toegegeven, geen hapklare cinema, maar een goedgekozen en omkaderd fragment zal geen van je leerlingen onberoerd laten

Boeken
Zijn er leerlingen die bijzonder geïnteresseerd zijn in de problematiek van tienerzwangerschappen? Dan kan je hen warm maken voor volgende boeken.

>> Smak / Nick Hornby, Uitgeverij Atlas, 2007
Sam is bijna zestien. Hij houdt van skaten en van Alicia, zijn vriendin. Zijn leven loopt op rolletjes tot een kleine onvoorzichtigheid zijn hele toekomst onmogelijk maakt: Alicia vertelt dat ze zwanger is. Zij wil het kind graag houden. Maar Sam wil absoluut geen tienervader worden. Er is nog maar één persoon die hem uit de nood kan helpen: skateboardlegende Tony Hawk… En wel op een heel bijzondere manier.

Over tienerzwangerschappen is heel wat afgeschreven. Geen van die boeken pakt dit ‘probleem' echter zo grappig en ontroerend aan. Een ideaal boek voor wie houdt van vlotte dialogen en een hekel heeft aan lange beschrijvingen. Nick Hornby is vijftig, maar weet als geen ander van zijn hoofdpersonages geloofwaardige tieners te maken. Onderhoudend en beklijvend tegelijk!

>> Over tijd / Dirk Bracke, Davidsfonds, 2007
Dorien, een meisje van 16 is zwanger en kiest ervoor om haar kindje te houden. Door de spanningen thuis verhuist ze naar een opvangcentrum voor tienermoeders in Kasterlee. Het leven als jonge moeder blijkt helemaal niet zo rooskleurig te zijn en ze komt voor moeilijke keuzes te staan. Het verhaal wordt rechtlijnig in een vlotte stijl verteld en is doorspekt met vijf flashback-hoofdstukken, waarin wordt verteld hoe Dorien zwanger werd.

Voor dit boek sprak Dirk Bracke met tienermoeders van het opvangcentrum in Kasterlee. De auteur slaagt erin een realistisch, soms genadeloos portret neer te zetten van het leven van een tienermoeder. Het boek mist echter diepgang en warmte en heeft bij momenten meer weg van een televisiereportage dan van een literair werk.

>> Stille zaterdag / Bart Demyttenaere en Wim Geysen, Manteau, 2006
Dit boek schetst een dag en een nacht uit het leven van een vader, een moeder en hun drie opgroeiende kinderen. De dingen gebeuren omdat ze gebeuren. Niemand stelt zich vragen bij het rollenpatroon dat door de jaren binnen de huiselijke muren werd uitgetekend. En dan is er plots het nieuws van een onverwachte zwangerschap. Niets is nog vanzelfsprekend. Alles wankelt.

Stille zaterdag focust vooral op de eerste reacties van de (tiener)zwangerschap. Het boek vertelt daarom ook over generatieconflicten en de (on)mogelijkheid tot communicatie binnen een gezin. Spreken is zilver en zwijgen is goud, maar als je te lang zwijgt, ontplof je vanbinnen.

>> Babylove / Gonneke Huizing, Holland-Haarlem, 2007
Kim is met de hele klas op werkweek in Parijs geweest. Een superleuk reisje, vooral omdat haar vriend Robin er ook bij was. Eenmaal thuis is de werkelijkheid heel wat minder romantisch: Robin gaat op reis en Kim heeft een vakantiebaantje in een verzorgingstehuis. Ze mist Robin vreselijk - en wat is dat werken zwaar! Zou ze daarom steeds zo moe zijn? Maar als ze door haar moeder naar de dokter gestuurd wordt, krijgt ze de schrik van haar leven.

>> Tiffany Dop / Tjibbe Veldkamp, Lemniscaat, 2009


>> De terugkeer van Melisse / Per Nilsson, Lemniscaat, 2009

Poëtisch gebak
De liefde voor poëzie gaat door de maag. Verwen het jonge bibpubliek met poëtisch geba
k en lok hen naar een tafel vol poëzie met originele hapjes.

Sigarenkoekjes
Je kan een opgerold papiertje met daarop een gedichtje naar keuze verstoppen in sigarenkoekjes. Zorg ervoor dat minstens één uiteinde van het papiertje zichtbaar blijft.

Poëzie op gebak
Vorm een poëtische zin met uitgesneden letters op een hotelcake. Bestrooi de hotelcake met poedersuiker en neem daarna de letters weg.

Chocolade met poëzie
Voorzie individueel verpakte chocolaatjes van een wikkel met een gedicht of een vers.

Poëzie in gebak
Schrijf met eetbare inkt – die
vind je in de betere kookwinkel – een gedichtje op een bakpapiertje. Vouw het op en verstop het in het cakebeslag. Bak de cakejes af en serveer aan hongerige bibbezoekers. Een snel en eenvoudig recept voor cakejes vind
je hier.