Leestips voor technisch moeilijke lezers
Zelf een tip? Mail naar f451@stichtinglezen.be

De F451-club op www.boekenzoeker.org richt zich in de eerste plaats op aarzelende lezers: jongeren die niet graag lezen, maar die op zich weinig of geen technische moeilijkheden hebben met lezen. Je vindt er ook enkele boeken voor technisch moeilijke lezers, maar het aanbod wordt er niet apart uitgelicht.

Daarom geven we hier een apart en uitgebreider overzicht met leestips voor lezers met zwakkere technische leesvaardigheden. Ook Ilona Plichart van Wablieft deed dat op de Fahrenheit451-studiedag. Haar tips kan je hier downloaden.
Het specifieke aanbod voor deze lezersdoelgroep is helaas beperkt. Zeker wie een kwaliteitsvol boek wil aanbieden dat toch vlot leesbaar is, moet vaak wat creativiteit aan de dag leggen.

12+

Poëzie
Opa laat zijn tenen zien en andere stripgedichten
Edward van de Vendel en Floor de Goede
Querido, 2008

Een boekje vol korte strips en (weinig) tekst op rijm. Geestige observaties over alledaagse dingen. Moeilijke lezers zullen niet elke dubbelzinnigheid begrijpen, maar kunnen het meeste wel afleiden uit de visuele ondersteuning van de striptekeningen.

Fictie
Een goeie truc
Marjan Berk
Eenvoudig Communiceren, 2007

In Een goeie truc krijgt Jakob een dagboek voor zijn verjaardag. Voortaan schrijft hij al zijn gedachten op papier. Plotseling ontdekt hij dat zijn ouders zijn dagboek lezen. Vanaf dat moment verandert zijn leven in een groot feest. Een uitgave van Eenvoudig Communiceren: een dun boek met eenvoudige woorden en zinnen, een heldere structuur en een vormgeving die het tekstbegrip ondersteunt. Dit boek bevat ook goede tips om zelf een dagboek te beginnen.

Non-fictie
Bzzz
Caroline Bingham
Gottmer, 2008

Een boek om af en toe in te bladeren. Met leuke weetjes over insecten, korte tekstjes in plaats van doorlopende tekst en heel veel fotomateriaal. Bevat wel moeilijke woorden.

De Aarde vanuit de hemel verteld
Yann Arthus-Bertrand
Lannoo, 2002

Een boek met prachtige en fascinerende paginavullende foto’s van een beroemd fotograaf. Elke foto is getrokken vanuit vogelperspectief en typeert een bepaald land. Alle werelddelen komen aan bod, elk land wordt gesitueerd op een wereldkaartje. Boven elke foto staat een kort tekstje met uitleg over de foto: een haalbare klus voor technisch moeilijke lezers dankzij de onmiddellijke visuele ondersteuning. Naast de foto hoort een langer tekstje met uitgebreider uitleg over het land. In dezelfde reeks verschenen ook fotoboeken over vulkanen, vogels, oceanen…

Familie in de hele wereld
Uwe Ommer
Biblion, 2002

Een kennismaking met families over de hele wereld. Met een paginagrote kleurenfoto, een situering van het land op de wereldkaart, en een korte, makkelijk leesbare brief waarin een kind vertelt over zijn familie en gewoontes.

Jouw school – mijn school. Kinderen en hun scholen over de hele wereld
Unicef
Lannoo, 2007

Prachtig fotoboek waarin per land een kind en zijn of haar school wordt voorgesteld over twee pagina’s. Met korte, vlot leesbare tekstjes, korte quotes van kinderen en toegankelijk geschreven wist-je-datjes.

Kleur, zwart/wit en alles wat er tussen zit
Mariëtte Hilkemeijker en Annelies van Lonkhuyzen
2006

Een mooi boek om in te bladeren, vol interessante weetjes over kleur. U kunt elke jongere een tekstje laten lezen over zijn of haar lievelingskleur.

Mensen zoals jij en ik. Encyclopedie van alle volkeren
Penelope Arlon (red.)
Lannoo, 2004

De auteurs hielden geen volledigheid voor ogen, maar deze ‘encyclopedie’ is wel een leuke eerste kennismaking met alle mogelijke volkeren en hun gebruiken, kleding, godsdienst… Met korte tekstjes en veel fotomateriaal waarop kinderen en jongeren centraal staan.

Titanic
Eric Kentley en Steve Noon (ill.)
Gottmer, 2002

Een weetjesboek over de Titanic met grote getekende dwarsdoorsneden van het schip. Bij die tekeningen horen een boel zoekopdrachten en veel woordenschat die visueel ondersteund wordt. Een ideaal boek voor woordenschatuitbreiding. Betere lezers kunnen de achtergrondinfo zelf lezen al kunt u die info als leerkracht uiteraard ook voorlezen.

Zoekboeken
Waar is Wally?
Martin Handford
Standaard, 2008

Een woordeloos zoekboek met paginagrote prenten vol mensen, dieren, voorwerpen en grappige situaties. De ‘lezer’ krijgt de opdracht om Wally, een eeuwig zoek figuurtje, terug te vinden. Met dit boek kan je veel taal uitlokken en op een speelse manier woordenschat uitbreiden bij leerlingen met een NT2-achtergrond.

Luisterboeken
Moeilijke lezers hebben er vaak baat bij om een verhaal meerdere keren te horen. Luisterboeken zijn daarom ideaal, eventueel in combinatie met het ‘echte boek’. Luisterboeken zijn een vrij recent fenomeen. De verkrijgbare titels zijn vaak klassiekers: Kruistocht in Spijkerbroek, Heksenkind (Monica Furlong), Torenhoog en mijlenbreed (Tonke Dragt).

Nieuwere titels zijn Hoe overleef ik… (Francine Oomen) en Aan de bal (Lieneke Dijkzeul). Op www.123luisterboek.be en www.rubinstein.nl vindt u tal van titels terug. Ook www.gottmer.nl heeft heel wat luisterboeken, voornamelijk muzikale sprookjes. Uitgeverij Interval Lâle (www.makkelijklezen.nl) heeft dan weer audioboeken op meeleestempo.

Verfilmde boeken
Heel wat kinder- en jeugdfilms zijn gebaseerd op een boek. Een boek is makkelijker te lezen als je de film gezien hebt. Op www.leesplein.nl vind je een overzicht.

Zoeklicht Plus-reeks
Reeks voor jongeren vanaf 12 jaar met leesmoeilijkheden van uitgeverij Zwijsen. Zoeklicht Plus is leestechnisch eenvoudig, maar inhoudelijk afgestemd op de belevingswereld van tieners. Verliefdheid, relaties tussen jongens en meisjes, puberteitsfantasieën en spelen met toekomstideeën zijn thema’s die in de boeken voorkomen. Zoeklicht Plus-boeken zien er volwassen uit door hun formaat en paperbackuitvoering. Ze zijn gemiddeld 80 pagina's dik en zijn zwart-wit geïllustreerd.

14+

Fictie
Briefjes op de keukentafel
Alice Kuipers
Mouria, 2008

Origineel, dat is het minste wat je van dit boek kan zeggen. Tweehonderd pagina’s met kattebelletjes: briefjes waar je zo doorheen raast. Omdat ze zo kort en zo herkenbaar zijn. En later, als blijkt dat Claires moeder ziek is, omdat ze zo ontroerend zijn. Veel briefjes, weinig woorden, veel onverteld en toch stof voor een heel verhaal. Vlot leesbaar en toch een ‘volwassen’ verhaal.

Hittegolf
René Appel
Eenvoudig Communiceren, 2006

René Appel is een van de bekendste thrillerschrijvers in Nederland. Hittegolf dat verscheen in 2005 tijdens de Maand van het Spannende Boek werd herschreven in eenvoudige taal, vlot leesbaar voor iedereen. Bij Eenvoudig Communiceren verschenen nog meer spannende titels in eenvoudige taal.

Slaaf kindje slaaf
Dolf Verroen
Abimo, 2006

Maria krijgt veel mooie cadeaus voor haar twaalfde verjaardag, zoals een bijna-grote-dames-tas. Het mooiste cadeau is haar persoonlijke slaafje. Slaaf Kindje Slaaf bestaat uit veertig onthutsende scènes uit het koloniale plantageleven. In korte, stellige zinnen vertelt Marie haast emotieloos en zonder enige vorm van zelfreflectie over de manier waarop haar familie de slaven behandelt. Eenvoudige taal, maar geen makkelijke inhoud.

Voetstappen
Kader Abdolah
Eenvoudig Communiceren, 2007

Een man treurt om de vrouw die hij moest achterlaten in zijn geboorteland, iemand treurt om zijn zus die plots verdween, een vrouw wordt verliefd op een onbekende man. Drie verhalen over nieuwkomers in eenvoudige taal. Uit de Leeslicht-reeks van uitgeverij Eenvoudig Communiceren.

Mengvorm (kijkboek)
De uitvinding van Hugo Cabret
Brian Selznick
Mynx, 2007

Hugo is een wees die sinds de dood van zijn oom in een station in Parijs woont. Hij windt elke dag de stationsklokken op en probeert een beschadigde, geheimzinnige machine te repareren. De machine was vroeger van zijn overleden vader. Isabelle, de geadopteerde dochter van een speelgoedmaker, helpt hem het geheim van zijn machine te ontrafelen. Het verhaal leest als een film: het wordt namelijk evenveel in woorden als in beelden verteld. Dat maakt het heel bijzonder en makkelijk om te lezen. De kans voor technisch moeilijke lezers om ook eens een ‘dik’ boek zonder problemen uit te lezen.

Linus
S. Clement, P. Gaudesaboos, M. Versyp
2007

Linus is alleen. Mama poetst, doet ‘mmm’ en stopt Linus nooit in bed. Nooit komt er iemand op bezoek. Linus hangt wegwijzers in de stad... En dan komt Boris, zijn ‘verloren’ grote broer. Wat gebeurde er met Boris, nadat die ‘verloren’ liep bij verstoppertje spelen aan de zee?
Weinig tekst, veel kijkgenot en een uitdagende zoektocht. En dit op amper 48 pagina’s.

Strip
Aya uit Yopougon
Marguerite en Clément Oubrerie
2006

Het leven van een puber in Ivoorkust ziet er niet zo gek anders uit als dat in Nederland of Vlaanderen: liefde, relaties, overbezorgde ouders, seks, muziek en dromen. Hoe herkenbaar de grote thema’s ook zijn, deze strip geeft een frisse kijk op het leven in Afrika. Handig voor moeilijke lezers is de overzichtspagina met hoofdpersonages in het begin van het boek.

Luisterboeken
Een vrij recent fenomeen. De verkrijgbare titels zijn vaak klassiekers: Kruistocht in Spijkerbroek, Heksenkind (Monica Furlong), Torenhoog en mijlenbreed (Tonke Dragt). Een nieuwere titel is Jonkvrouw (Pat van Beirs en Jean-Claude van Rijckeghem). Op www.123luisterboek.be en www.rubinstein.nl vindt u tal van titels terug.